Startup Saving Mode

Viết cho Covid/ Crisis nói chung.

Hơn lúc nào hết, giờ startup phải chuyển mình về chế độ “saving mode” giống như trên laptop khi không cắm được xây sạc vậy, với các ý nghĩa sau

  1. Làm “ít”
    Chỉ làm những gì trọng yếu nhất. Ưu tiên

    1. Cái gì ra cash nhanh
    2. Cái gì ra revenue
    3. Cái gì không tạo ra 1 & 2 thì có một trong hai kịch bản
      1. Vẫn làm được với ít nguồn lực hơn (cắt giảm/ tự động hóa…)
      2. Cắt hẳn, dồn nguồn lực cho 1 & 2.
  2. Làm “nhiều”
    Anh em phải cày nhiều hơn. CEO cũng đéo được ngại việc “bẩn tay”. Sẵn sàng lội xuống bùn cùng anh em từ việc làm sâu sát kế hoạch, cho tới đi onboarding KH. Lúc này là thần chú của Paul Graham hiệu nghiệm “Do thing that don’t scale“.
  3. Tập trung quản lý mức năng lượng ~ ở đây là máu
    Tóm lại là phải theo dõi Runway và tracking sát cash-in/ out. Giai đoạn này giống như ngắt nguồn vậy, năng lượng sẽ xuống từ từ mà méo biết bao giờ cái sạc mới giao tới mình. Doanh nghiệp có funding cũng cần có tư duy thế. Gió đã đổi chiều từ cuối năm 2019, giờ founders có thể kì vọng NĐT không kì vọng một cái sự tăng trưởng điên cuồng nữa. Vì vậy, hãy cân bằng giữa tăng trưởng, tối ưu cỗ máy, và hướng tới việc doanh thu phải lớn hơn chi phí biến đổi. Hiểu là tiền đầu tư sẽ chỉ sử dụng đầu tư vào các tài sản dài hạn (hệ thống/ dữ liệu…), và rõ ràng về triển vọng lợi nhuận (pathway to be profitable)
  4. Quản lý kịch bản xấu nhất
    Xác định pin/ sạc/ điện không đến thì phải làm sao.

    1. Cho ngủ đông
    2. Pivot luôn từ mô hình heavy asset/ cash burn thành lightweight
      (Cách Ben đã làm với Loudcloud ~ AWS thời những năm 99, thành Software company ~ SaaS với các ông lớn lắm servers)
    3. Tạo ra nguồn thu mới để tiếp tục tồn tại?
  5. May.
    Đến với team nào work hard (probability).

Bài viết phản ánh góc nhìn của founder cho startup giai đoạn early.

Startup Saving Mode

Cấu hình 3 + 3 cho chiến lược Thương mại điện tử

Disclaimer: Những tổng kết dưới đây, nó không phải dạng hàn lâm. Đó là tích lũy kinh nghiệm làm thật và những tổng kết của những người thật sự gạo cội trong ngành. Mình chỉ là người cố gắng khái quát nó thành một mô hình đủ dễ nhớ. Nhỡ mai, ai có định “chơi” cùng cũng có một cái khung để lựa chọn cho mình một lối đi phù hợp.

Mình làm E-commerce tính đến giờ khoảng hơn 10 năm, tính luôn cả thời buôn bán thương mại ĐT hồi đại học. Đến giờ, kể cả việc startup Viec.Co, đội ngũ mình cũng định vị bọn mình đang chơi trong thị trường Service Marketplace mà tập trung đối tượng Business.

Theo mình, làm E-commerce cũng giống như chơi nhạc vậy, với những âm điệu phức tạp khác nhau tại mỗi thời điểm. Doanh nghiệp sẽ phải lựa ra loại nhạc mình chơi. Tất nhiên, do tính chất của âm nhạc, nó sẽ có lên/ có xuống; có trầm/ có bổng, nên không phải cũng đánh đều. Sẽ có lúc này lúc kia. Và nói về chơi nhạc, nó cũng cần thiên chất nhất định của người chơi.

Túm lại, một người chơi nhạc “điện tử thương mại” :)); sẽ cần biết cấu hình 2 nhóm lựa chọn sau về chiến lược của mình (1) Value Proposition và (2) Core capabilities. Continue reading “Cấu hình 3 + 3 cho chiến lược Thương mại điện tử”

Cấu hình 3 + 3 cho chiến lược Thương mại điện tử

Chọn việc khó

9 năm trước làm ở Vatgia.com

8 năm trước vào Sài Gòn làm với Tiki, khi công ty còn dưới 20 người, chưa một quỹ đầu tư nào vào với Tiki. Phải tới tầm 6 tháng sau, mới Cyber Agent mới chính thức đầu tư vào Tiki.

Những ngày này, bố mẹ hỏi con làm gì, chả biết kể sao. Mình thường nói ngắn là:

  • Con bán hàng trên mạng.

Ngày nay, bán hàng trên mạng rất phổ biến. Nhà nhà bán hàng trên mạng, và các công ty bán hàng trên mạng thường nhiều tỉ đô. NHƯNG, thực tế là, tầm 10 năm trước, bán hàng trên mạng, ít nhất ở Việt Nam, thường được gắn với hai từ khóa (1) lừa đảo (2) đa cấp. Continue reading “Chọn việc khó”

Chọn việc khó

Chữ “Tín” còn, còn tất cả!

Bài đăng lại của anh Hiếu (thường được biết là Hiếu Apo) cũng là lời tự dặn mình trong lúc khởi nghiệp. Ở một góc cạnh khác, mình đã từng viết chủ đề này qua bài "Chi phí của lòng tin" cũng khoảng 5 năm trước.

Đây là bài nói chuyện của tôi ở một trường đại học đã khá lâu (đầu năm 2011). Bài nói chuyện được các bạn sinh viên đón nhận khá tích cực. Theo lời gợi ý của của một số anh chị, tôi đăng lại lên đây, hy vọng nó giúp gì đó được cho mọi người. Trong bài đăng này tôi có biên tập lại đôi chút, bỏ đi những đoạn chào hỏi, giao lưu với người nghe để nội dung được tập trung hơn, tuy nhiên tôi vẫn giữ nguyên các phần dẫn dắt, mở chủ đề và đóng chủ đề.

Được mời đến đây để chia sẻ với các bạn, tôi không xem mình như một diễn giả, mà chỉ là một người anh, một người đi trước, có được một số kinh nghiệm, vì vậy khi suy nghĩ về chủ đề gì sẽ nói với các bạn, tôi đã cân nhắc rất nhiều, xem mình nên chia sẻ với các bạn điều gì? Điều gì là quan trọng nhất trong hành trang kinh doanh khi chúng ta bước vào đời.

Sau khi suy nghĩ, tôi quyết định sẽ nói về một chủ đề mà tôi cho là rất quan trọng: đó là chữ “Tín”. Tôi sẽ kể lại cho các bạn 2 câu chuyện có thật từng xảy ra với tôi về chữ tín mà tôi đã rút tỉa được trong những năm đi làm của mình.

Giá trị của chữ “Tín”

Ngoài công việc chính ở công ty, tôi còn có một cái xưởng sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ xuất khẩu. Xưởng tôi không làm quá nhiều mặt hàng mà chỉ chuyên sản xuất một số mặt hàng khá đặc thù. Đối tượng tiêu thụ chủ yếu là các khách sạn ở Singapore và gần đây mở rộng sang Malaysia.

Continue reading “Chữ “Tín” còn, còn tất cả!”

Chữ “Tín” còn, còn tất cả!

Tại sao ngành bán lẻ thú vị

Bài được mình viết và chia sẻ trên Moset.org

Mình có một giả thuyết về Innovation (Đổi mới), đó là cứ sản phẩm/ dịch vụ nào mà làm ra để phục vụ người dùng cuối, là nó có động lực đổi mới – cải tiến liên tục. Một trong những nguyên nhân của hiện tượng này là do vài điểm, từ chính đặc tính của loài người

  • Thay đổi liên tục, luôn muốn trải nghiệm những cái mới.
    Ngành đại diện cho cái này là: ngành giải trí. Ví dụ, những ngày này chúng ta sẽ thích thể loại Siêu anh hùng. Nhưng không ai có thể biết được mai chúng ta biết đâu lại say mê dòng phim Ấn Độ, thường kém tôn trọng các nguyên lý vật lý.
    Animated GIF - Find & Share on GIPHY
  • Nền kinh tế ngày một đi lên, tức là nhu cầu cũng sẽ ngày một được nâng cấp
    Nhìn vào ngành thời trang sẽ thấy điều này cực kì rõ. 10 – 12 năm trước, hàng Quảng Châu là nhất, cao hơn tí của Thái Lan. Nhưng giờ thì trung cấp, đồ nước ngoài ta sẽ nghĩ đến H&M hay Zara.
  • Bản thân tâm trí con người như con khỉ vậy, luôn thích nhảy qua nhảy lại các thông tin. Nên nếu quá nhiều thứ thú vị, con khỉ này sẽ tiếp tục chuyền cành và liên tục nhảy nhót. Sản phẩm tiêu biểu đại diện cho ý này là Facebook và gần đây là TikTok.

Continue reading “Tại sao ngành bán lẻ thú vị”

Tại sao ngành bán lẻ thú vị

Trả lời mấy câu của Pandora.vn về TMĐT

Mình được bạn Xoài hỏi mấy câu khi Tiki.vn có giao diện Trang chủ mới. Bài đã được đăng và hơi khác tí phong cách mình trả lời, nên thôi, ta tự đăng lại để lưu dấu kỷ niệm :)).

  1. Các thông tin chung về tình hình phát triển của Tiki trong năm 2012 (nhất là sau khi nhận đầu tư của Cyber Agent)? Ông có thể cung cấp các số liệu có thể cung cấp được, những gì thể hiện sự tăng trưởng thì càng hay.

    Tháng 3/2012, Tiki.vn chính thức nhận được đầu tư từ Cyber Agent. Đây vừa là cơ hội vừa là thách thức cho TIki.vn để tiến sâu hơn vào thị trường TMĐT. Ngay sau đó là một loạt sự thay đổi với sự ra mắt của các ngành hàng thời trang và điện tử. Sự ra mắt này, bất kể có đầu tư hay không đều là bước đi có tính toán từ tầm nhìn dài hạn của Tiki.vn.
    Hiện nay, mình chỉ có thể chia sẻ mục tiêu đặt ra năm 2012, Tiki.vn đã cán đích và đang có tốc độ tăng trưởng tương đối tốt. Tốt ở đây là nhanh với một startup và cũng không quá nóng để dẫn đến sự không bền vững như mô hình mua theo nhóm.
    Continue reading “Trả lời mấy câu của Pandora.vn về TMĐT”
Trả lời mấy câu của Pandora.vn về TMĐT

Nếu có một cuộc thi…

Trước nay mình vốn thích thi. Rất thích, trừ thi viết. Lý do vì mình viết kém, hay nói đúng hơn – các kỳ thi của Việt Nam đưa ra thì mình viết kém. Cái gì mình thích và có cảm xúc thì mình sẽ viết tốt. Mình sống theo cảm xúc nên không thể lả lướt bút theo những tứ thơ hay bài văn trong sách giáo khoa. Đó là lỗi của mình – lỗi không tinh tế.

Nhưng mình sẽ không nói nhảm nữa. Nếu có một cuộc thi viết – một cuộc thi tên là “Ước mơ của em là gì? Em hãy kể về nó”. Thì giờ mình sẽ xung phong ngay với cô giáo. “Cô để em!!!”. Thật khác với hồi xưa ngày mà còn bé bé được “khuyến khích” viết thư UPU để đi thi. Khác nhau nhiều – có lẽ khi lớn lên, người ta bắt đầu nhiều lời hơn.

Mở bài của mình sẽ là như sau:

Ước mơ của em rất đơn giản, nó hoàn toàn cho em. Ước mơ đó không liên quan đến thế giới, không phải vấn đề đao to búa lớn. Em không thích giải cứu thế giới, giải cứu môi trường… Em cũng không thích làm mấy thứ “tầm thường” kiểu bác sỹ, kỹ sư… Em thích sống an lành cho mình.

Continue reading “Nếu có một cuộc thi…”

Nếu có một cuộc thi…