[PB4] Anh/ chị ấy/ Tôi đã từng làm [xyz].

Đây là kiểu lập luận rất đáng sợ, vô nghĩa không đem lại giá trị gì cho một cuộc tranh luận. Việc ai đó làm ở công ty X, học trường Y tiếng tăm là điều tuyệt vời. Nhưng điều đó không có nghĩa cái gì người đó nói ra, chia sẻ đều đúng.

  1. Một cuộc tranh luận lành mạnh sẽ tiếp diễn nếu sau đoạn [xyz] trên nó kèm theo chuỗi lập luận/ dẫn chứng cụ thể để thuyết phục người nghe vì dữ liệu, vì lập luận, chứ vì […]éo gì ông này hay bà kia làm/ học ở trường xịn.
  2. Với khi họ dùng phong cách [xyz] ở trên thì phải tự hỏi mấy câu
  • Cty này to thế nào? Liệu anh/ chị này có biết hết cty đây để nói về chủ đề này đáng tin cậy không? Và lưu ý, cty càng to, càng tên tuổi, xác suất người đó làm ở một phần rất nhỏ trong đơn vị này càng cao. Thế thì chắc éo gì xác suất người này nói đã đúng nếu không phải là mảng miếng họ chịu trách nhiệm
  • Điểm họ thuyết phục mọi người có phải là điều mặc định, mang tính cốt lõi mà cả cty này ngấm vào máu như văn hoá không để lời nói này là đáng tin cậy.
  • Đây có phải chuyên môn/ phạm vi công việc người này để có tiếng nói đáng tin cậy về chủ đề các bên đang tranh luận không?!
  • Giai đoạn, bối cảnh, chủ đề thảo luận hiện tại có điểm cốt lõi gì giống với cái công ty kia không để mà áp dụng và chia sẻ này là liên quan?

Thật ra quan trọng không phải chuyện họ đến từ đâu, như thế nào? Quan trọng là họ chia sẻ được góc nhìn gì mới với hệ thống lập luận và dữ liệu hậu thuẫn ra sao. Họ có đưa cho ta một góc nhìn mới, làm anh em bừng sáng thêm miếng nào không?

Khi làm việc trong một nhóm thật sự mạnh, cái chiêu “đã làm/ học ở xyz” xong rồi “.” không nói thêm gì nữa sẽ làm các cuộc tranh luận trở nên rất nghèo nàn và nhạt nhẽo. Hai kịch bản, hoặc bạn sẽ ra khỏi team, hoặc người giỏi ra khỏi team.

Về việc sử dụng uy tín của người này người kia, thật ra chả có gì sai cả. Đến viết nghiên cứu khoa học cũng vậy, bài viết luôn cần trích dẫn các tài liệu kinh điển có lượng trích dẫn lại rất cao. Nhưng điều này không đồng nghĩa với sự lười nhác trong tư duy.

[PB4] Anh/ chị ấy/ Tôi đã từng làm [xyz].

Viết

Viết cơ bản rất cực.

Mình không thích viết dài lắm. Vì ở góc độ người đọc, mình không thích đọc dài. Người nào mình chịu khó đọc dài, thường phải có uy tín¹, hoặc trong 1 phút đầu tiên, họ phải cho mình thấy họ có góc nhìn mới về một vấn đề mình đang quan tâm.

Giờ thì có mạng xã hội. Like rất nhiều, chịu khó chia sẻ là được. Thỉnh thoảng mình cũng có lướt qua, đọc thường không có gì mới².

Viết ngắn thường rất khó. Trong khoảng 3 – 5 năm đầu viết, mình thường rất nhiều công cụ để viết được một bài như Evernote để ghi lại ý tưởng; Sổ; và đôi khi là cả mindmap. Nhưng quan trọng hơn là mình phải nháp 10 – 20 trang, để rút ra được, ví dụ như là 3 trang. Mình có thể mở bằng 5 – 7 mở bài khác nhau, chỉ để cố gắng làm sao; không phải cố gắng gây sự chú ý; mà dẫn dắt hợp lý đảm bảo người đọc biết là họ đang đọc trúng cái họ cần; và thật sự tập trung một vài phút tới.

Hôm qua chia sẻ với một ông em về chuyện viết. Nhẩm lại, thì thấy chắc viết được khoảng 300 bài, nếu tính cả mấy đoạn tự sự không bao giờ có cơ hội ra ánh sáng. Còn lại đăng chắc được 1/4 chỗ đó trên blog cá nhân và những chỗ linh tinh khác.

Kết quả?

Giờ mình viết nhanh hơn, và có vẻ, tạo ra được sắc thái nhất định.

Và hẳn nhiên, mình vẫn thấy mình viết bình bình.

Bữa nay viết bài này chủ yếu để tự dặn mình viết sao cho hiệu quả.

¹ Đây chỉ là cách để tiết kiệm thời gian thôi. Nó cũng có nhiều hạn chế.

Tập hợp mấy bài linh tinh của mình về chuyện viết:

Viết

Viết trị liệu

Hôm qua tôi đã quyết định làm một việc – đóng cửa Facebook (FB) của mình. Tôi chẳng đổ tội cho FB, nhưng tôi thừa nhận cuộc sống mình với FB quả thật khá là không lành mạnh. Tôi đã đóng vài lần kiểu ngắn hạn để tập trung cho một vấn đề, dự án nào đó. Tuy nhiên, hầu hết các lần đó, tôi đóng theo kiểu tôi thấy vẫn ổn với nó. Nhưng lần này, tôi sẽ đóng hẳn FB lại, và tôi cũng chẳng rõ ngày nào sẽ quay lại sử dụng nó. Nếu cần cho công việc, tôi sẽ tạo riêng tài khoản cho mỗi công việc, chẳng add ai vào, mà sử dụng như một công cụ công việc.

Đây là các lý do trước đây tôi ảo tưởng về việc sử dụng FB

  1. Thăm nom tình hình bạn bè – thân hữu
    Sự thật là thăm nom bạn bè chắc chắn không bằng xem ảnh bấm like hay comment vài câu. Thời gian, lướt qua những dòng sự kiện, thật ra khá vô ích, và thay vì đó, tôi có thể dùng email/ phương tiện chat nào đó/ cuộc gọi, thực sự hỏi thăm ai đó. Việc giao tiếp và nếu có âm thanh, thật sự đem lại cảm giác dễ chịu cho tôi, trên rất nhiều so với việc vô hồn xem xem những dòng tin tức, mà đôi khi nó cũng không thật sự là đời sống của bạn bè mình. Biết đâu, họ cũng như tôi, đã từng nghiện FB nặng – nhẹ khác nhau, để thỉnh thoảng xem notification hay đếm like. Sự thật, FB, dù bản chất nó không xấu, chẳng qua mình yếu thì mình chưa nên ra gió. Không ra gió rồi, thấy gió cũng không cần lắm thì khỏi cần gặp lại nó. Tôi nghĩ đơn giản như thế về Facebook.
  2. Học hỏi/ Cập nhật thông tin…
    Tất cả những thứ trên hoàn toàn là nhảm nhí. Hầu hết là lãng phí thời gian. Tôi nghĩ, một cách rất chủ quan, hầu hết mọi người không làm chủ được facebook, hay đúng hơn, làm chủ được hành vi của mình liên quan đến facebook. Facebook xét ở góc độ tâm lý đã hoàn thành xuất sắc một nhiệm vụ của nó là đi theo đúng bản năng tâm trí con người là thường xuyên nhảy từ cái này sang cái khác, với thuật ngữ chuyên môn tiếng Anh của nó là “mind wandering”. Điểm đáng sợ của Facebook, là nó tối đa hóa thời gian chúng ta sử dụng trên facebook, chứ không phải cho mục đích nào khác. Cụ thể ở đây, không phải cứ mind wandering là điều tệ hại. Ví dụ, đã có một số nghiên cứu cho thấy mối liên hệ giữa sự sáng tạo và mind wandering. Trong một nghiên cứu của trường đại học University of California, Santa Barbara cho thấy mối liên hệ của mind wandering và tăng khả năng giải quyết các vấn đề đòi hỏi tính sáng tạo[1]. Và ở đây, rõ ràng ta thấy có sự khác biệt rõ ràng giữa cho tâm trí bay nhảy, kiểu vô định hướng – trường phái Facebook, và bay nhảy có mục đích – Giải quyết vấn đề. Một bên không có mục đích rõ ràng, hay đúng hơn, có khi còn làm ta quên đi cả mục đích của mình khi bắt đầu. Một bên có mục đích rõ ràng.

Continue reading “Viết trị liệu”

Viết trị liệu